Gisteren zat ik TV te kijken en zapte langs Miss & Mrs Perfect, een nieuwe schoonheidsverkiezing op RTL. Elke provincie is vertegenwoordigd door een mooie moeder met haar dochter. Zo dus ook Zeeland.
Ze vertelden na 5 minuten al dat er een tweedeling was ontstaan in het huis tussen de rustigere mensen en de drukkere mensen. ‘Zeeland is dus iets rustiger,’ volgens Mrs Groningen. Direct volgde de jonge afgevaardigde van Flevoland met een dode poedel op haar hoofd: ‘Zeeland mag van mij vertrekken.’
Op de vraag wie er het ‘missen-maison’ al na de eerste dagen moest verlaten schreeuwde Miss Flevoland dan ook meteen: Zeeland! En zo geschiedde het ook; Zeeland moest er uit. Samen met Limburg, nog zo’n uithoek…
We kunnen dan ook extra trots zijn op onze Miss Zeeland 2003 en Miss Zeeland 2004, die allebei Miss Nederland zijn geworden.
Bij de vragenronde in het programma, had Nikki Plessen, de presentatrice, de vraag gesteld: wat is parfum in het Zeeuws? Mrs & Miss Zeeland wisten daarop het antwoord niet, maar Nikki zelf kon er ook niks van. Waarschijnlijk had ze het fonetisch op haar kaartje gezet, maar het kwam er een beetje mismaakt uit: ‘ruukwetter’ had het antwoord moeten zijn volgens de presentatrice. Maar Zeeuw zijnde (die zelf eigenlijk ook geen Zeeuws kan) weet ik wel beter, het moet natuurlijk ‘ruukwaeter’ zijn, met een lange è.
Het begint me in ieder geval langzamerhand op te vallen dat Zeeland het buitenbeentje is in Nederland. Of iets positiever bekeken: één van de buitenbeentjes. Er wordt vaak gedaan alsof er alleen maar boeren en vissers wonen hier.
Ook Dolf Jansen kan er wat van. Ook al kan ik me het niet meer precies herinneren, in Utrecht bij een competitie voor de meest veelbelovende student/starter, zei hij zoiets als: ‘Te laatkomers? Ach, die komen natuurlijk helemaal uit Zeeland. Dat is geen goede binnenkomer.’ Dat was het ergste nog niet, want hij maakte ook nog de opmerking die ongeveer neerkwam op: die maken toch al geen kans, want het is ook niet echt een goede binnenkomer om überhaupt uit Zeeland te komen. Maar misschien heb ik dat als Zeeuwse te negatief opgepikt?
Paul de Leeuw hoor ik ook opvallend vaak grappen maken over Zeeland. De andere kant van het verhaal, en ook meteen het fijne van Paul de Leeuw is dan dat hij dit ook doet over Groningen, Limburg, Brabant en Friesland – toevalligerwijs ook bijna allemaal ‘uithoeken’.
Ondertussen ben ik meer Zeeuwse geworden dan ooit tevoren. Ik ben meer van Zeeland gaan houden de afgelopen 3 jaar en hoef er ook niet meer zo nodig weg zoals ik dat vroeger wilde. Ik ben mijn eigen provincie meer gaan waarderen. Waarom? Zou een goede vraag zijn. Het antwoord moet ik iedereen en mezelf schuldig blijven. Misschien omdat ik ouder ben geworden en de rust en de ruimte waardeer? Misschien omdat ik er nu langer ben gebleven dan gepland? Er bestaat een theorie van Zajonc (1968), de ‘mere exposure’ theorie, die inhoudt dat hoe vaker je in aanraking komt met dingen, des te groter de neiging om iets leuk te vinden of te kunnen waarderen. Met andere woorden, hoe vaker de prikkel, des te leuker we het vinden. De bekendheid of vertrouwdheid kweekt eerder smaak en voorkeur dan minachting. Die prikkel waarover ik het had kan vanalles zijn, bijvoorbeeld een persoon, een product, voedsel of een plaats. Dit kan zelfs een vervelende prikkel zijn, zoals je wel eens hoort bij gevangenen – ze missen de gevangenis.
We kiezen ook vaak voor het bekende in plaats van voor het onbekende. Hier komt ook het gezegde ‘bang voor het onbekende’ vandaan.
En als afsluiting wil ik nog opmerken: ook al kijken wij Zeeuwen graag even de kat uit de boom, dat betekent niet dat we minder gezellig zijn. Ja toch?
‘k bin ‘tr hlad mie s’êêns!
sorry (A)