De prijsuitreiking

”Elke prijsuitreiking begint met goed nieuws” begon de juryvoorzitter terwijl ze over haar pikante brilletje de mensen in de kleine zaal doordringend aankeek. “Maar om origineel te zijn doen we het vandaag anders. We beginnen vanavond met het slechte nieuws”.  

De in een witgoudsatijnen pak gehesen presentator – of met andere woorden de ‘ingehuurde-aan-elkaar-praat-om-het-nog-enigszins-leuk-te-maken-jongen’ – die constant pakkende grappen probeerde te maken, wist zelfs even niks te zeggen. “Het slechte nieuws is drieledig, te beginnen met het niveau van de inzendingen.” ging ze zonder blikken of blozen verder. Ik keek om me heen, mijn buurjongen keek geamuseerd naar het kittige vrouwtje op het podium. “Het niveau was ronduit slecht. De ingezonden poëzie kwam niet verder dan vervormde sinterklaasgedichten, en ik advieseer de dichters dan ook om eens échte poëzie te gaan lezen, Remco Campert bijvoorbeeld. Verder was de proza niet te behappen; net een droge aardappel waar niet door heen te komen is en die in je keel blijft hangen. Of zoals een te grote taaie hap biefstuk waar je maar op blijft kauwen totdat het helemaal niet meer te eten is.”

Na deze ferme woorden steeg het geroezemoes op om me heen. Maar het verstomde al snel, toen de dame in een zwartsatijnen bloesje, dat bij haar borsten ergerlijk te strak stond, haar relaas voortzette. “En dan nog niet te spreken over de taalfouten. Zorg de volgende keer dat je inzending in foutloos Nederlands is geschreven, dat scheelt ons weer wat moeite om jullie gepruts te ontcijferen.” vervolgde ze haar ‘bad-news-bulletin’. “Verder wil ik jullie het advies geven om niet al die verhalen zo aan te dikken,” Blijkbaar was ze aan deel twee toegekomen. “Misschien is het hier in de uithoek van Nederland nog spannend,” ging ze onverstoord verder, “maar van een pistool meer of minder worden we echt niet warmer of kouder; de helft van de jury komt uit Rotterdam.” Mijn buurman keek al een stuk minder vermaakt. Hij had waarschijnlijk ook iets geschreven waar pistolen en misdadigers in voorkwamen. “De kunst van het schrijven is te kunnen schrappen.” Ik zuchtte, hoelang ging dit nog duren? Ze was ondertussen aan haar derde punt toegekomen, het einde naderde, gelukkig… “Het thema van de inzendingen leek dit jaar ‘zelfmoord’ te zijn. Jongens, kom op, overkom die puberale neigingen, we weten dat de puberteit vreselijk en ondragelijk is, maar wij hebben het ook overleefd en kijk eens hoe goed we terecht zijn gekomen!” zei ze, terwijl ze triomfantelijk de zaal inkeek. “Schrijf weer eens iets origineels, zelfmoord is zooo passé.”

Voor mij zaten 3 meisjes, zo rond de leeftijd van 16 jaar. Bij een van de meisjes zag ik de tranen blinken in haar hazelnootbruine ogen, wat versterkt werd door het licht dat vanaf de bühne de zaal in scheen. Haar vriendinnen hadden het ook gezien. Meteen werd er van beide kanten een arm om het meisje heen geslagen. Ik keek weer naar mijn buurman, je zag hem denken ‘waarom ben ik hier in godsnaam naar toe gekomen?’. Die gedachte deelden we dan. Het voelde alsof ik net een klap in mijn gezicht had gehad. Ik was met stomheid geslagen. En dan had ik nog voor die klap gekozen als ik de keuze had gehad. De deelnemers, inclusief mijzelf, werden bruut op hun hart getrapt. Zo’n zelfgeschreven stukje proza of poëzie is toch iets van jezelf. Je geeft jezelf bloot of het nu een waargebeurd verhaal is of niet. Natuurlijk, cynisme is het helemaal tegenwoordig, dat is zooo trendy. Mensen moeten maar tegen een stootje kunnen, alles moet maar ongegeneerd en ongecensureerd gezegd kunnen worden. Proza moet rauw zijn. Rauw in de zin van: ‘ze greep ruw het vlees van haar kleine ronde borsten, terwijl ze sidderde van genot en haar bevende onderbuik om zaad vroeg’ en dit dan geschreven door een 17-jarige puber. Dit is origineel, rauw, en zakelijk. Dit is wat ze hadden willen hebben. Maar nee, in zo’n verafgelegen, onontwikkeld gebied kennen ze dit nog niet. Dit heeft de rauwheid van een net geneukte hoer, de snelheid van voorbijrazend verkeer, het vernieuwende van de stad en de zakelijkheid van de daar gevestigde multinationals. En mij bezorgt het kotsneigingen.